Tại sao hiện nay việc sản xuất linh kiện và đồ chơi cho xe VinFast tại Việt Nam vẫn rất khó?
Nhiều khách hàng khi liên hệ với chúng tôi thường đặt câu hỏi:
"Đã có máy quét 3D, đã thiết kế ngược được rồi thì tại sao thị trường vẫn rất ít đơn vị sản xuất linh kiện, phụ kiện hay đồ chơi cho xe VinFast?"
Thực tế, scan 3D và thiết kế ngược không còn là rào cản lớn. Với các dòng máy quét 3D công nghiệp hiện nay, việc số hóa một chi tiết trên xe VinFast có thể thực hiện nhanh chóng với độ chính xác cao. Sau đó, dữ liệu được dựng lại thành mô hình CAD hoàn chỉnh để chỉnh sửa hoặc chế tạo.
Khó khăn lớn nhất lại nằm ở khâu sản xuất.
Scan 3D và thiết kế ngược chỉ là bước đầu
Hiện nay, việc tạo ra file CAD của một chi tiết như:
Cản trước, cản sau
Ốp nội thất
Ốp gương
Lip cản
Body kit
Các chi tiết nhựa trang trí
...không còn quá khó khăn. Chỉ cần có mẫu gốc, dữ liệu có thể được quét và dựng lại tương đối nhanh.
Tuy nhiên, có được file CAD không đồng nghĩa với việc có thể sản xuất sản phẩm với giá thành hợp lý.
Có file scan:
Thì dễ dàng thiết kế được mẫu và sản xuất thử:
Nhưng làm được một sản phẩm mẫu thì dễ, sản xuất thương mại mới khó
Nếu chỉ cần kiểm tra thiết kế hoặc thử lắp ráp, hiện nay Việt Nam có khá nhiều đơn vị có thể đáp ứng:
In 3D kích thước lớn.
Gia công CNC.
Đúc chân không bằng khuôn silicone.
Đúc nhựa PP, PE số lượng nhỏ.
Những phương pháp này hoàn toàn đủ để tạo ra sản phẩm mẫu.
Vấn đề là chi phí sản xuất rất cao.
Ví dụ:
Giả sử cần sản xuất cản trước cho VinFast VF5 bằng nhựa PP/PE.
Quy trình thường là:
Scan 3D.
Thiết kế ngược.
In 3D mẫu kiểm tra.
Làm khuôn silicone
Đúc nhựa.
Hoàn thiện bề mặt.
Sơn.
Sau toàn bộ quy trình này, giá thành riêng một sản phẩm đã có thể lên tới khoảng 2–3 triệu đồng/cái, chưa bao gồm chi phí sơn phủ, vận chuyển hay các công đoạn hoàn thiện khác.
Đây là mức giá khá cao nếu mục tiêu là bán ra thị trường với số lượng lớn.
Khuôn silicone chỉ phù hợp sản xuất rất ít
Nhiều người nghĩ rằng làm khuôn silicone sẽ rẻ.
Điều này chỉ đúng khi cần vài sản phẩm.
Thực tế, khuôn silicone thường chỉ đúc được khoảng 10–15 sản phẩm trước khi bắt đầu xuống cấp, biến dạng hoặc hỏng khuôn.
Khi đó phải:
Làm lại khuôn mới.
Tốn thêm thời gian.
Tốn thêm chi phí.
Nếu tính trên giá thành mỗi sản phẩm thì chi phí khuôn vẫn rất cao.
Tại sao không đặt làm khuôn ép nhựa tại Trung Quốc?
Đây cũng là câu hỏi chúng tôi nhận được rất nhiều.
Nhiều người cho rằng:
"Đặt khuôn tại Trung Quốc chắc chắn sẽ rẻ hơn."
Thực tế không hẳn như vậy.
Giá thành của khuôn ép nhựa phụ thuộc rất lớn vào số lượng sản phẩm dự kiến sản xuất.
Đối với các mẫu xe phổ biến trên thế giới, nhà sản xuất khuôn có thể nhận nhiều đơn hàng khác nhau hoặc sản xuất với số lượng rất lớn, từ đó giảm giá thành.
Trong khi đó, các dòng xe VinFast hiện nay vẫn chủ yếu phục vụ một số thị trường nhất định và chưa phổ biến rộng rãi trên thế giới, đặc biệt tại Trung Quốc. Điều này khiến nhu cầu đối với các linh kiện aftermarket còn hạn chế. Khi số lượng đặt hàng thấp, chi phí đầu tư khuôn sẽ phải phân bổ trên rất ít sản phẩm, nên giá thành mỗi chi tiết vẫn cao.
Nói cách khác, không phải cứ làm khuôn ở Trung Quốc là sẽ rẻ, nếu quy mô sản xuất chưa đủ lớn.
Bài toán nằm ở quy mô sản xuất
Muốn giá linh kiện giảm, cần có:
Số lượng đặt hàng lớn.
Thị trường tiêu thụ đủ rộng.
Khuôn được khai thác lâu dài.
Chi phí khuôn được phân bổ cho hàng nghìn sản phẩm.
Trong khi hiện nay, phần lớn các đơn hàng đồ chơi và linh kiện VinFast tại Việt Nam vẫn chỉ ở quy mô nhỏ hoặc theo yêu cầu riêng của từng khách hàng.
Chính điều này khiến giá thành sản xuất luôn ở mức cao.
Nếu phụ kiện là của các xe khác bán toàn cầu số lượng lớn như Ford, Toyota .. thì bài toán lại dễ giải quyết hơn
Kết luận
Hiện nay, công nghệ scan 3D và thiết kế ngược hoàn toàn có thể giúp sao chép và phát triển nhiều linh kiện cho xe VinFast với độ chính xác cao.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất không còn là công nghệ, mà là chi phí sản xuất và quy mô thị trường. Khi sản lượng còn thấp, việc đầu tư khuôn và tổ chức sản xuất hàng loạt rất khó đạt được mức giá cạnh tranh.
Hy vọng trong tương lai, khi số lượng xe VinFast lưu hành tăng lên và thị trường phụ kiện mở rộng hơn, nhiều doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư sản xuất. Khi đó, người dùng sẽ có thêm nhiều lựa chọn về linh kiện và đồ chơi với mức giá hợp lý hơn.
