Tại sao Scan 3D và Thiết kế ngược hiện nay ít công ty lớn?
Nếu để ý, bạn sẽ thấy hiện nay ở Việt Nam có khá nhiều đơn vị nhận dịch vụ Scan 3D hoặc Thiết kế ngược (Reverse Engineering). Tuy nhiên, đa số đều là các công ty quy mô nhỏ hoặc vừa. Những doanh nghiệp có quy mô lớn, đầu tư bài bản, sở hữu nhiều máy quét 3D công nghiệp, đội ngũ kỹ sư đông và quy trình chuyên nghiệp lại không nhiều.
Nguyên nhân không phải vì công nghệ này quá khó, mà chủ yếu đến từ bài toán kinh tế.
Để xây dựng một công ty Scan 3D và Thiết kế ngược đúng nghĩa cần một khoản đầu tư rất lớn, trong khi quy mô thị trường tại Việt Nam hiện nay vẫn còn khá hạn chế.
Đầu tư ban đầu rất lớn
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần mua một chiếc máy quét 3D là có thể mở công ty.
Thực tế hoàn toàn khác.
Một doanh nghiệp muốn phục vụ khách hàng công nghiệp cần đầu tư đồng bộ nhiều hạng mục.
Ví dụ:
Máy quét 3D laser công nghiệp.
Máy quét ánh sáng cấu trúc độ chính xác cao.
Máy quét cầm tay và máy quét cố định.
Máy tính cấu hình mạnh.
Máy in 3D phục vụ kiểm tra và tạo mẫu.
Thiết bị đo kiểm hỗ trợ.
Riêng chi phí đầu tư máy móc có thể từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng nếu muốn đáp ứng nhiều loại khách hàng khác nhau.
( Đầu tư 1 hệ thống máy quét 3D tiên tiến của Faro- Creaform Metrascan như ảnh dưới giá không dưới 2 tỷ vnd)
Phần mềm chuyên dụng cũng rất đắt
Máy quét chỉ tạo ra dữ liệu Mesh.
Để biến dữ liệu đó thành mô hình CAD phục vụ sản xuất còn cần các phần mềm thiết kế ngược chuyên dụng như:
Geomagic Design X
CATIA
Geomagic Wrap
PolyWorks
NX
Đây đều là những phần mềm bản quyền có giá không hề thấp.
Ngoài chi phí mua bản quyền còn có:
phí bảo trì
phí nâng cấp
chi phí đào tạo nhân viên
thời gian làm chủ phần mềm
Một doanh nghiệp muốn làm chuyên nghiệp thường phải đầu tư nhiều phần mềm khác nhau vì mỗi phần mềm đều có thế mạnh riêng.
( đầu tư 1 bộ Geomagic gồm: Geomagic DX, Geomagic Control, Geomagic Freeform.. để làm dịch vụ Scan và thiết kế ngược chuyên nghiệp giá trung bình không dưới 500tr vnd)
Chưa để luôn phải kết hợp thêm các phần mềm khách như Polywork, hay Catia mới có thể đáp ứng được 99%-100% công việc.
Thiếu nhất vẫn là con người
Máy móc có thể mua.
Phần mềm có thể mua.
Nhưng kỹ sư giỏi thì không thể mua được ngay.
Một kỹ sư Scan 3D giỏi cần hiểu:
nguyên lý máy quét
xử lý dữ liệu Mesh
sai số đo lường
vật liệu
dung sai cơ khí
Trong khi đó, một kỹ sư Thiết kế ngược còn phải thành thạo:
thiết kế CAD
mô hình hóa bề mặt (Surface)
mô hình Solid
tiêu chuẩn cơ khí
quy trình sản xuất
Để đào tạo được một kỹ sư có thể xử lý các dự án khó thường cần nhiều năm kinh nghiệm thực tế.
Mức lương của những kỹ sư này cũng không hề thấp. Nếu doanh nghiệp muốn xây dựng đội ngũ mạnh, chi phí nhân sự sẽ chiếm một phần rất lớn trong tổng chi phí vận hành.
Quy mô thị trường hiện nay vẫn chưa đủ lớn
Đây có lẽ là nguyên nhân quan trọng nhất.
Tại Việt Nam, số lượng các dự án Scan 3D và Thiết kế ngược quy mô lớn vẫn còn khá ít so với nhiều quốc gia có nền công nghiệp phát triển.
Phần lớn công việc hiện nay là:
Scan chi tiết cơ khí.
Thiết kế lại linh kiện nhựa.
Kiểm tra kích thước.
Quét tượng, phù điêu, đồ mỹ nghệ.
Quét phục vụ in 3D.
Những dự án có giá trị rất lớn, kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm vẫn chưa xuất hiện thường xuyên.
Điều này khiến doanh thu của doanh nghiệp khó ổn định nếu đầu tư quá lớn.
Giá dịch vụ tại Việt Nam vẫn còn thấp
Một thực tế mà nhiều đơn vị trong ngành đều gặp phải là khách hàng thường cho rằng:
"Scan 3D chỉ là quét một lúc là xong."
Hoặc:
"Thiết kế ngược chỉ cần vài cú nhấp chuột."
Trong khi thực tế, phía sau một dự án có thể là:
khảo sát hiện trường
lựa chọn máy phù hợp
quét nhiều lần
xử lý dữ liệu
dựng mô hình CAD
so sánh CAD với dữ liệu Scan
kiểm tra chất lượng
chỉnh sửa theo yêu cầu khách hàng
Có những dự án kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng mới hoàn thành.
Tuy nhiên, mặt bằng giá dịch vụ tại Việt Nam vẫn tương đối thấp. Nhiều khách hàng so sánh giữa các đơn vị chủ yếu dựa trên giá thay vì năng lực kỹ thuật hoặc chất lượng đầu ra. Điều này khiến doanh nghiệp rất khó xây dựng mức giá đủ để bù đắp chi phí đầu tư lớn và tái đầu tư lâu dài.
Muốn lớn phải có doanh thu tương xứng
Một công ty lớn sẽ có rất nhiều khoản chi cố định mỗi tháng:
Lương kỹ sư.
Lương nhân viên kinh doanh.
Lương kế toán.
Marketing.
Thuê văn phòng.
Khấu hao máy móc.
Bảo trì thiết bị.
Gia hạn phần mềm.
Đào tạo nhân viên.
Nếu doanh thu không đủ lớn hoặc không ổn định thì rất dễ rơi vào tình trạng chi nhiều hơn thu.
Không ít doanh nghiệp đầu tư mạnh trong những năm đầu nhưng sau một thời gian phải thu hẹp quy mô hoặc đóng cửa vì không tạo được dòng tiền bền vững.
Không phải cứ đầu tư lớn là sẽ thành công
Nhiều người cho rằng cứ mua máy đắt tiền là sẽ có nhiều khách hàng.
Thực tế, máy móc chỉ là điều kiện cần.
Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp phải có:
Khách hàng ổn định.
Thị trường đủ lớn.
Đội ngũ kỹ thuật mạnh.
Quy trình làm việc chuyên nghiệp.
Khả năng duy trì chất lượng dịch vụ trong thời gian dài.
Nếu chỉ đầu tư theo phong trào mà chưa đánh giá đúng nhu cầu thị trường thì nguy cơ hoàn vốn chậm là rất lớn.
Thị trường vẫn còn nhiều cơ hội
Điều đó không có nghĩa ngành Scan 3D và Thiết kế ngược không có tương lai.
Ngược lại, khi ngành sản xuất trong nước phát triển, nhu cầu số hóa sản phẩm, kiểm tra chất lượng, thiết kế ngược và chế tạo nhanh cũng sẽ tăng lên.
Đây là một lĩnh vực có tiềm năng dài hạn, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải có tầm nhìn và khả năng đầu tư bền vững. Thay vì mở rộng quá nhanh, nhiều đơn vị lựa chọn phát triển từng bước, tích lũy khách hàng, kinh nghiệm và năng lực kỹ thuật trước khi đầu tư quy mô lớn.
Kết luận
Một công ty Scan 3D và Thiết kế ngược quy mô lớn không chỉ cần vài chiếc máy quét hiện đại mà còn phải đầu tư đồng bộ vào thiết bị, phần mềm bản quyền, quy trình kỹ thuật và đặc biệt là đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm. Trong bối cảnh thị trường Việt Nam hiện nay, khi số lượng dự án lớn chưa nhiều và mặt bằng giá dịch vụ còn khá thấp, việc mở rộng quy mô luôn đi kèm với rủi ro tài chính đáng kể. Vì vậy, để xây dựng được một doanh nghiệp lớn và phát triển bền vững, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự cân bằng giữa năng lực đầu tư và nhu cầu thực tế của thị trường, thay vì chỉ chạy theo quy mô hoặc thiết bị hiện đại.
Tham khảo thêm các bài viết về chia sẻ kiến thức scan 3D và thiết kế ngược tại đây:
