Tại sao phương Tây có công nghệ gì thì vài năm sau Trung Quốc cũng có? Góc nhìn từ ngành máy quét 3D
Nếu theo dõi ngành máy quét 3D khoảng 10–15 năm qua, bạn sẽ thấy một điều khá thú vị.
Khoảng năm 2013–2015, khi nhắc đến máy quét 3D công nghiệp, gần như ai cũng nghĩ ngay đến các thương hiệu phương Tây như:
GOM ATOS Triple Scan
Creaform HandySCAN
Creaform MetraSCAN
Hexagon
Nikon Metrology
Thời điểm đó, các hãng Trung Quốc gần như chưa có nhiều sản phẩm đủ sức cạnh tranh ở phân khúc đo kiểm chính xác cao.
Nhưng chỉ khoảng một thập kỷ sau, cục diện đã thay đổi đáng kể.
Ngày nay, nếu phương Tây có máy quét ánh sáng cấu trúc hay laser scanner công nghiệp, Trung Quốc cũng có những sản phẩm cùng phân khúc với mức giá cạnh tranh hơn.
Điều gì đã tạo nên sự thay đổi này?
Khoảng 10 năm trước: Phương Tây gần như thống trị
Trong giai đoạn 2013–2015, thị trường cao cấp chủ yếu gồm:
GOM ATOS Triple Scan
Đặc điểm:
Ánh sáng xanh (Blue Light)
Độ chính xác rất cao
Chuyên đo kiểm khuôn mẫu
Inspection
Reverse Engineering
Đây gần như là tiêu chuẩn vàng trong nhiều nhà máy ô tô châu Âu.

Creaform HandySCAN
Ưu điểm:
Quét laser cầm tay
Marker Tracking
Độ linh hoạt cao
Scan ngoài hiện trường

Creaform MetraSCAN
Được phát triển cho:
Inspection
Automotive
Aerospace
Sử dụng Optical Tracker giúp tăng độ chính xác trên chi tiết lớn.

Khi đó Trung Quốc có gì?
Khoảng thời gian này, Trung Quốc chủ yếu mạnh ở:
Scan phục vụ thiết kế ngược
Máy giá rẻ
Độ chính xác trung bình
Rất ít sản phẩm được các tập đoàn lớn lựa chọn cho nhiệm vụ đo kiểm chất lượng có yêu cầu cao.
Ngày nay, Trung Quốc đã có những gì?
Nếu nhìn vào các hãng như Shining 3D hay Scantech, có thể thấy danh mục sản phẩm đã mở rộng đáng kể.
Phân khúc ánh sáng cấu trúc
Nếu trước đây nổi bật là:
GOM ATOS
thì hiện nay có:
OptimScan Q Series

OptimScan 5M Plus

AutoScan Inspec
Những hệ thống này hướng đến:
khuôn mẫu
điện tử
đồng hồ
linh kiện chính xác
kiểm tra chất lượng
Phân khúc laser cầm tay
Nếu trước đây nổi bật là:
HandySCAN
MetraSCAN
thì hiện nay có:
FreeScan UE Pro
FreeScan Combo
FreeScan Trak

Chúng đều hướng tới các ứng dụng như:
chi tiết cơ khí lớn,
khuôn mẫu,
ô tô,
hàng không,
năng lượng.
Dù thiết kế và công nghệ có những khác biệt riêng, có thể thấy các hãng Trung Quốc hiện đã tham gia vào gần như mọi phân khúc mà trước đây chủ yếu do các hãng phương Tây dẫn dắt.
Video quảng cáo mẫu FreeScan Trak ProW | Wireless 3D Dynamic Tracking & Scanning System with Expanded Range của Shining 3D:
Vì sao Trung Quốc có thể phát triển nhanh như vậy?
1. Thị trường nội địa rất lớn
Đây là lợi thế lớn nhất.
Trung Quốc có:
ngành ô tô,
xe điện,
đóng tàu,
hàng không,
khuôn mẫu,
điện tử,
robot,
CNC.
Mỗi ngành đều tạo ra nhu cầu lớn đối với thiết bị đo kiểm và scan 3D.
Một thị trường lớn giúp doanh nghiệp có doanh thu để tái đầu tư cho R&D.
2. Chính phủ ưu tiên phát triển công nghệ
Trong nhiều năm, Trung Quốc đã coi các lĩnh vực như:
robot,
máy công cụ CNC,
cảm biến,
laser,
machine vision,
thiết bị đo lường
là những ngành chiến lược.
Doanh nghiệp có thể được hưởng:
ưu đãi thuế,
quỹ nghiên cứu,
hỗ trợ đổi mới sáng tạo,
chính sách thúc đẩy sản xuất trong nước.
Điều này giúp giảm chi phí đầu tư dài hạn.
3. Đầu tư rất mạnh vào nghiên cứu
Một chiếc máy scan 3D không chỉ là:
camera,
máy chiếu,
laser.
Phía sau còn là:
thuật toán xử lý ảnh,
hiệu chuẩn quang học,
tái tạo hình học 3D,
xử lý point cloud,
phần mềm inspection.
Các hãng Trung Quốc hiện đã xây dựng được đội ngũ kỹ sư lớn để phát triển những thành phần này.
4. Cạnh tranh rất khốc liệt
Thị trường trong nước có nhiều doanh nghiệp cùng tham gia.
Áp lực cạnh tranh buộc các hãng phải:
cải tiến nhanh,
giảm giá,
nâng cao chất lượng,
cập nhật sản phẩm liên tục.
Nhưng vì sao phương Tây vẫn thường đi trước?
Đây cũng là điều đáng chú ý.
Mặc dù Trung Quốc phát triển rất nhanh, nhiều công nghệ nền tảng vẫn được khởi nguồn từ các quốc gia phương Tây hoặc Nhật Bản.
Có một số nguyên nhân.
1. Lợi thế tích lũy nhiều thập kỷ
Nhiều công ty châu Âu đã nghiên cứu:
quang học,
đo lường,
cảm biến,
cơ khí chính xác
từ hàng chục năm trước.
Kiến thức tích lũy qua nhiều thế hệ tạo nên lợi thế rất khó rút ngắn trong thời gian ngắn.
2. Hệ sinh thái nghiên cứu mạnh
Các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tại châu Âu, Mỹ và Nhật Bản có mối liên kết chặt chẽ.
Nhiều công nghệ mới được chuyển giao trực tiếp từ phòng thí nghiệm sang sản phẩm thương mại.
3. Dẫn đầu về công nghệ nền
Ở nhiều lĩnh vực, các doanh nghiệp phương Tây vẫn có lợi thế về:
cảm biến cao cấp,
quang học chính xác,
thiết bị bán dẫn,
phần mềm công nghiệp,
thuật toán đo lường.
Đây là những công nghệ rất khó phát triển trong thời gian ngắn.
4. Tập trung vào phân khúc cao cấp
Nhiều hãng phương Tây không chạy đua về giá.
Thay vào đó, họ tập trung vào:
độ ổn định,
độ lặp lại,
độ tin cậy,
hệ thống kiểm định,
dịch vụ kỹ thuật.
Điều này khiến họ vẫn giữ vị trí quan trọng trong các ngành có yêu cầu khắt khe như hàng không, quốc phòng hay sản xuất ô tô cao cấp.
Liệu khoảng cách còn lớn như trước?
Theo quan sát của mình, khoảng cách đã thu hẹp đáng kể so với 10 năm trước.
Ở nhiều ứng dụng công nghiệp, các sản phẩm của Trung Quốc hiện đáp ứng tốt nhu cầu với mức giá cạnh tranh hơn.
Tuy nhiên, trong một số phân khúc đo lường cao cấp, các hãng phương Tây vẫn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn nhờ bề dày kinh nghiệm, hệ sinh thái phần mềm và độ tin cậy đã được kiểm chứng qua thời gian.
Kết luận
Ngành máy quét 3D là một ví dụ điển hình cho thấy cách Trung Quốc rút ngắn khoảng cách công nghệ: tận dụng thị trường nội địa lớn, đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, cùng với các chính sách hỗ trợ đổi mới.
Đồng thời, phương Tây vẫn duy trì nhiều lợi thế ở các công nghệ nền, kinh nghiệm tích lũy và những phân khúc đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật cao nhất.
Có lẽ trong tương lai, sự cạnh tranh sẽ không còn là câu chuyện "ai sao chép ai", mà là ai đổi mới nhanh hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng.
Cần tư vấn máy Scan 3D vui long liên hệ: 0976436835
Trân trọng cảm ơn!