"Thiết kế ngược không phải là cuộc thi ai dựng CAD nhanh hơn. Giá trị thực sự nằm ở khả năng hoàn thành những dự án khó nhất, đúng tiến độ và đảm bảo mô hình CAD có thể đưa ngay vào sản xuất." khi chịu những áp lực như vậy nhiều kỹ sư đã không trụ được, do đó ngày nay nhân tài thiết kế ngược ít như đầu ngón tay.

Tại sao hiện nay nhiều người biết thiết kế ngược nhưng chuyên nghiệp lại rất ít?

Nếu như khoảng 5-10 năm trước, cụm từ thiết kế ngược (Reverse Engineering) còn khá xa lạ thì hiện nay, chỉ cần tìm kiếm trên Google hoặc YouTube là có rất nhiều video hướng dẫn, khóa học, phần mềm và đơn vị giới thiệu dịch vụ.

Điều đó khiến nhiều người nghĩ rằng thiết kế ngược là một công việc khá đơn giản, chỉ cần mua một máy scan 3D là có thể nhận dự án.

Nhưng thực tế hoàn toàn khác.

Biết về thiết kế ngược và làm thiết kế ngược chuyên nghiệp là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.

1. Chỉ biết phần mềm là chưa đủ

Hiện nay có rất nhiều phần mềm hỗ trợ dựng CAD từ dữ liệu scan như:

Geomagic Design X
CATIA
Siemens NX
SolidWorks
EXModel

Chỉ cần vài tháng học, nhiều người đã có thể dựng được những chi tiết đơn giản.

Nhưng khi gặp các sản phẩm thực tế như:

Linh kiện ô tô
Cánh quạt
Khuôn ép nhựa
Khuôn đúc
Chi tiết đúc nhôm
Chi tiết gia công CNC
Máy móc công nghiệp

...thì mọi thứ trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

2. Máy scan 3D quyết định rất lớn đến chất lượng

Một dữ liệu scan chất lượng thấp sẽ khiến kỹ sư mất rất nhiều thời gian xử lý.

Ngược lại, dữ liệu từ các dòng máy scan 3D công nghiệp sẽ giúp quá trình thiết kế nhanh hơn, chính xác hơn.

Một đơn vị chuyên nghiệp thường đầu tư các hệ thống máy scan có giá từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng.

Ví dụ:

Máy scan laser cầm tay
Máy scan ánh sáng cấu trúc độ chính xác cao
Máy scan quang học công nghiệp
Máy quét 3D dùng cho Inspection

Không phải đơn vị nào cũng đủ khả năng đầu tư.

3. Phần mềm bản quyền có giá rất cao

Đây là khoản đầu tư mà nhiều người thường bỏ qua.

Một doanh nghiệp làm thiết kế ngược chuyên nghiệp thường phải sử dụng:

Geomagic Design X
CATIA
Siemens NX
PolyWorks
Geomagic Wrap
Shining Inspect
Geomagic Control X...

Chi phí bản quyền có thể lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng nếu sử dụng đầy đủ.

Đó là lý do nhiều đơn vị nhỏ chỉ có thể làm những sản phẩm đơn giản.

4. Thiết kế ngược không chỉ là dựng giống

Sai lầm phổ biến của người mới là nghĩ rằng chỉ cần dựng mô hình CAD giống với dữ liệu scan là hoàn thành.

Thực tế, kỹ sư còn phải hiểu:

Quy trình gia công CNC
Thiết kế khuôn
Công nghệ ép nhựa
Công nghệ đúc
Sai số chế tạo
Dung sai lắp ghép
Bề mặt chức năng
Khả năng sản xuất

Một mô hình CAD đẹp nhưng không thể gia công thì gần như không có giá trị trong sản xuất.

5. Kinh nghiệm mới là yếu tố quyết định

Có những chi tiết chỉ mất vài giờ để scan.

Nhưng để dựng lại chính xác có thể mất:

2 ngày
1 tuần
Thậm chí vài tháng

Đặc biệt với:

Khuôn ép nhựa
Linh kiện ô tô
Cánh turbine
Chi tiết hàng không
Máy công nghiệp

Kỹ sư cần rất nhiều kinh nghiệm để nhận biết đâu là bề mặt chức năng, đâu là sai số do quá trình sử dụng và đâu là hình dạng thiết kế ban đầu.

Đây là điều mà phần mềm không thể thay thế.

Thêm nữa:

Một ý nữa mình muốn nhấn manh đó là: " Sức ép trong ngành của nhân viên thiết kế ngược, vì sao ít người chịu được"

Biết thiết kế là một chuyện, chịu được áp lực dự án lại là chuyện khác

Rất nhiều kỹ sư hiện nay có thể thiết kế ngược được các chi tiết đơn giản sau khi học phần mềm vài tháng. Tuy nhiên, khi bước vào môi trường làm dịch vụ thực tế, mọi thứ hoàn toàn khác.

Khách hàng không giao những chi tiết dễ.

Họ thường mang đến những dự án có độ khó rất cao như:

Động cơ ô tô với hàng nghìn chi tiết lắp ghép.
Cụm hộp số.
Toàn bộ vỏ xe ô tô.
Vỏ UAV, máy bay không người lái.
Cánh quạt công nghiệp.
Thiết kế ngược toàn bộ thân máy bay.
Thiết bị quân sự hoặc các cụm máy có kết cấu rất phức tạp.
Máy móc công nghiệp đã sử dụng nhiều năm, bị mòn, biến dạng hoặc thiếu chi tiết.

Đây đều là những dự án mà dữ liệu scan chỉ là bước khởi đầu. Khó khăn lớn nhất nằm ở việc dựng lại mô hình CAD sao cho đúng với ý đồ thiết kế ban đầu, đồng thời vẫn đảm bảo có thể gia công và lắp ráp được.

Áp lực lớn nhất là tiến độ

Khác với môi trường học tập, khách hàng luôn có thời hạn bàn giao rất cụ thể.

Có những dự án phải hoàn thành chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần, trong khi khối lượng công việc tương đương nhiều tháng làm việc.

Không ít kỹ sư phải:

Làm việc đến khuya trong nhiều tuần liên tục.
Liên tục chỉnh sửa theo yêu cầu khách hàng.
Kiểm tra từng bề mặt để đảm bảo sai số.
Thiết kế lại khi phát hiện dữ liệu scan chưa đạt yêu cầu.

Áp lực về chất lượng và tiến độ luôn song hành.

Không phải ai giỏi phần mềm cũng theo được nghề lâu dài

Thực tế trong ngành cho thấy có nhiều người học rất nhanh, sử dụng thành thạo phần mềm và hoàn thành tốt các bài tập hoặc sản phẩm đơn giản.

Tuy nhiên, khi bắt đầu đảm nhận các dự án lớn với khối lượng công việc cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và thời gian gấp rút, không ít người nhận ra áp lực lớn hơn nhiều so với những gì đã hình dung.

Để theo nghề lâu dài, kỹ sư không chỉ cần sử dụng thành thạo phần mềm mà còn phải có khả năng phân tích kết cấu, hiểu quy trình sản xuất, chịu được áp lực tiến độ, giao tiếp với khách hàng và duy trì sự tập trung trong thời gian dài. Chính những yếu tố này tạo nên sự khác biệt giữa một người biết sử dụng phần mềm và một kỹ sư thiết kế ngược chuyên nghiệp.

"Thiết kế ngược không phải là cuộc thi ai dựng CAD nhanh hơn. Giá trị thực sự nằm ở khả năng hoàn thành những dự án khó nhất, đúng tiến độ và đảm bảo mô hình CAD có thể đưa ngay vào sản xuất."

( Rất nhiều kỹ sư thiết kế đã bỏ nghề giữa chừng do không chịu được áp lực công việc)

6. Đầu tư lớn nhưng thị trường Việt Nam còn hạn chế

Một doanh nghiệp muốn làm dịch vụ thiết kế ngược chuyên nghiệp thường phải đầu tư:

Máy scan 3D công nghiệp.
Máy tính cấu hình cao.
Phần mềm bản quyền.
Nuôi dưỡng đội ngũ kỹ sư thiết kế.
Kỹ sư kiểm tra chất lượng (QC).
Thiết bị đo kiểm.
Chi phí đào tạo và cập nhật công nghệ.

Tổng mức đầu tư có thể lên đến nhiều tỷ đồng.

Trong khi đó, số lượng dự án thiết kế ngược quy mô lớn tại Việt Nam vẫn chưa nhiều, khiến việc thu hồi vốn không hề dễ dàng. Đây cũng là lý do số doanh nghiệp theo đuổi lĩnh vực này một cách bài bản còn khá ít.

Kết luận

Ngày nay, việc tìm hiểu về thiết kế ngược đã trở nên dễ dàng hơn rất nhiều nhờ Internet và các phần mềm hiện đại. Tuy nhiên, để cung cấp dịch vụ thiết kế ngược chuyên nghiệp đòi hỏi sự kết hợp giữa thiết bị công nghiệp, phần mềm bản quyền, quy trình kiểm soát chất lượng và đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm.

Chính vì vậy, dù ngày càng có nhiều người biết đến Reverse Engineering, nhưng số đơn vị đủ năng lực thực hiện các dự án phức tạp với chất lượng ổn định vẫn còn rất hạn chế. Khi lựa chọn đối tác, doanh nghiệp nên quan tâm không chỉ đến giá thành mà còn đến năng lực thiết bị, kinh nghiệm thực tế và quy trình đảm bảo chất lượng để đạt được kết quả chính xác và hiệu quả trong sản xuất.