"AI có thể giúp kỹ sư nhanh hơn, nhưng chưa thể thay thế kỹ sư nhiều kinh nghiệm."

Khoảng 2 năm trở lại đây, AI phát triển với tốc độ rất nhanh. Chỉ cần vài dòng mô tả, AI có thể tạo bản vẽ, mô hình 3D, lập trình CNC, thậm chí hỗ trợ thiết kế sản phẩm.

Điều đó khiến nhiều người đặt câu hỏi:

Liệu AI có thay thế hoàn toàn kỹ sư thiết kế trong tương lai?

Câu trả lời là chưa, đặc biệt trong lĩnh vực thiết kế ngược (Reverse Engineering), thiết kế khuôn mẫu và cơ khí chính xác.

 AI làm rất tốt những việc gì?

Nêu điểm mạnh trước để bài viết khách quan.

Ví dụ:

• Viết tài liệu

• Tra cứu tiêu chuẩn

• Gợi ý thiết kế

• Sinh mô hình CAD đơn giản

• Viết code CAM

• Tạo bản vẽ nhanh

• Tự động hóa công việc lặp lại

=> AI giúp kỹ sư tăng năng suất rất nhiều.

 Nhưng AI vẫn thiếu "kinh nghiệm thực chiến"

1. AI không nhìn thấy sản phẩm thật

Một chi tiết bị:

• cong

• co ngót

• biến dạng

• mòn

• va đập

AI chỉ nhìn mesh.

Kỹ sư nhiều kinh nghiệm sẽ biết:

"Đây là lỗi do sử dụng."

hay

"Đây là hình dạng thiết kế ban đầu."

2. AI không biết khách hàng thực sự muốn gì

Khách nói:

Anh scan giúp em để CNC.

Nhưng kỹ sư sẽ hỏi:

• CNC khuôn hay CNC sản phẩm?

• Đúc hay ép nhựa?

• Có co ngót vật liệu không?

• Có cần bù dung sai không?

Đây là kinh nghiệm mà AI chưa tự suy luận đầy đủ nếu thiếu ngữ cảnh.

3. AI chưa hiểu quy trình sản xuất của từng nhà máy

Ví dụ:

Một góc vuông rất đẹp.

Nhưng

Dao CNC không vào được.

Kỹ sư sẽ sửa bán kính.

AI thường tạo mô hình "đẹp" nhưng chưa chắc "gia công được".

4. AI không chịu trách nhiệm về sai số

Khách yêu cầu:

Sai số ±0.02 mm.

Nếu AI dựng sai.

Ai chịu trách nhiệm?

Cuối cùng vẫn là kỹ sư kiểm tra.

5. Thiết kế ngược không chỉ là dựng CAD

Nhiều người nghĩ:

Scan xong

↓

AI

↓

Ra CAD.

Thực tế còn phải:

• hiểu chức năng chi tiết

• xác định mặt chuẩn

• chia surface

• dựng lịch sử feature

• sửa lỗi thiết kế cũ

• tối ưu để sản xuất

Đây mới là giá trị của kỹ sư.

6. Kinh nghiệm tích lũy hàng nghìn dự án

Một kỹ sư từng làm:

• khuôn ép nhựa

• khuôn đúc

• jig

• đồ gá

• ô tô

• hàng không

Họ chỉ cần nhìn mesh vài phút đã biết:

• chỗ nào sai

• chỗ nào cần sửa

• nên dựng theo cách nào

Đó là điều AI hiện nay chưa thể tự hình thành như một chuyên gia thực thụ.

AI sẽ thay thế ai?

AI sẽ thay thế:

• Công việc lặp lại.

• Người chỉ biết vẽ theo mẫu.

• Người không cập nhật công nghệ.

AI sẽ không dễ thay thế:

• Người hiểu sản phẩm.

• Người hiểu sản xuất.

• Người biết tối ưu thiết kế.

• Người biết giải quyết vấn đề.

• Người chịu trách nhiệm với sản phẩm cuối cùng.

Vì sao doanh nghiệp vẫn cần đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm?

1 kỹ sư nhiều kinh nghiệm sẽ đảm nhiệm tốt từ công đoạn scan 3d đến thiết kế: 

• Scan 3D đúng quy trình với các mẫu lắp ráp phức tạp: Biết scan như thế nào là đủ, đúng data để thiết kế.
• Biết kế hợp các dụng cụ đo khác nhau ngoài máy Scan 3D để lấy đủ data, kích thước đúng cho thiết kế ngược
• Biết tìm hiểu, hỏi thêm về các nguyên lý hoạt động của máy, hiện tại máy hay chi tiết này có đang hoạt động đúng không, chỉ cần thiết kế đúng như mẫu hay cần cải tiến, thay đổi gì không?....

Một sai số nhỏ trên mô hình CAD có thể dẫn đến:

• Gia công lại khuôn.

• Hỏng hàng loạt sản phẩm.

• Chậm tiến độ, bồi thường khách hàng...

• Tăng chi phí sản xuất.

Do đó, doanh nghiệp không chỉ cần phần mềm mạnh hay AI hiện đại, mà còn cần đội ngũ kỹ sư đủ kinh nghiệm để kiểm chứng và đưa ra quyết định đúng.

Kết luận

AI là một công cụ rất mạnh và chúng tôi cũng sử dụng AI để tăng tốc quá trình xử lý dữ liệu, lập tài liệu và hỗ trợ thiết kế. Tuy nhiên, mọi mô hình CAD trước khi bàn giao đều được kiểm tra bởi đội ngũ kỹ sư có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế ngược, cơ khí chính xác và khuôn mẫu. Chính sự kết hợp giữa công nghệ AI, máy scan 3D hiện đại và kinh nghiệm thực tế giúp chúng tôi mang đến những dữ liệu CAD chính xác, sẵn sàng cho gia công CNC, chế tạo khuôn và sản xuất.

"AI tạo ra dữ liệu. Kỹ sư tạo ra giải pháp."