Quét 3D phù điêu là 1 trong những công việc vất vả nhất của nghề quét 3D, cả xử lý ngoài hiện trường lẫn xử lý data trên máy tính nhất là đối với phù điêu có diện tích lớn....

Chọn máy quét 3D cho quét phù điêu như thế nào?

Không phải máy quét 3D nào cũng phù hợp để quét phù điêu.

Nhiều khách hàng khi tìm hiểu thường có suy nghĩ chỉ cần mua một máy quét 3D giá rẻ hoặc dòng phổ thông là có thể thực hiện các dự án số hóa phù điêu. Tuy nhiên sau một thời gian sử dụng mới nhận ra tiến độ rất chậm, dữ liệu lỗi nhiều, máy nóng, phần mềm xử lý không nổi khiến tổng thời gian dự án tăng lên rất lớn.

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, việc lựa chọn máy quét cho phù điêu hoàn toàn khác với quét các chi tiết cơ khí hay sản phẩm nhỏ.

Đặc điểm của phù điêu

Phù điêu có rất nhiều vật liệu khác nhau như:

Phù điêu đất sét
Phù điêu xốp
Phù điêu thạch cao
Phù điêu đá
Phù điêu gỗ
Phù điêu đồng

Đối với các công trình lớn, nghệ nhân thường tạo mẫu bằng đất sét hoặc xốp, sau đó mới chuyển sang:

Đục đá
Đúc đồng
Gia công CNC
In 3D
Phóng to hoặc thu nhỏ kích thước

Do đó việc lưu trữ dữ liệu 3D ngay từ giai đoạn tạo mẫu ngày càng được sử dụng nhiều.

Đặc điểm khiến phù điêu khó quét 3D

Khác với các chi tiết cơ khí được đặt trên bàn, phù điêu thường có các đặc điểm:

Kích thước rất lớn, từ vài chục đến vài trăm mét vuông.
Rất nhiều hoa văn nhỏ.
Có nhiều hốc sâu.
Nhiều lớp nổi chìm.
Có những phù điêu dạng cong hoặc hình tròn bao quanh cột, tháp hoặc công trình kiến trúc.
Không thể xoay mẫu như các chi tiết nhỏ.

Điều này khiến khối lượng dữ liệu thu được cực kỳ lớn.

Khó khăn khi quét phù điêu ngoài thực tế

Đây là điều mà nhiều người chỉ biết sau khi đã bắt đầu dự án.

Đa số các công trình đều phải quét ngoài trời.

Kỹ thuật viên thường phải làm việc trong điều kiện:

Nắng gắt 38–40°C.
Mưa bất chợt.
Độ ẩm cao.
Bụi đất.
Gió lớn.
Làm việc liên tục từ 8–12 giờ mỗi ngày.

Nếu sử dụng máy quét dân dụng hoặc máy công suất nhỏ sẽ rất dễ gặp các vấn đề:

Máy quá nóng.
Mất kết nối.
Giảm tốc độ quét.
Sai số tăng.
Hỏng cáp hoặc nguồn.
Phần mềm bị treo khi dữ liệu quá lớn.

Đó là lý do vì sao chúng tôi không khuyến nghị lựa chọn các dòng máy quét 3D giá rẻ hoặc phổ thông cho các dự án phù điêu lớn.

Theo kinh nghiệm thực tế, nên chọn máy quét như thế nào?

Trong quá trình thực hiện các dự án quét phù điêu từ vài chục đến hàng trăm mét vuông, chúng tôi nhận thấy nên ưu tiên các tiêu chí sau.

1. Chọn máy có vùng quét (FOV) lớn

Đây là yếu tố quan trọng nhất.

FOV càng lớn thì:

Quét được diện tích lớn hơn trong mỗi khung hình.
Tốc độ quét nhanh hơn.
Giảm số lần di chuyển.
Nhận marker từ xa tốt hơn.
Tiết kiệm rất nhiều thời gian.

Đối với những công trình hàng trăm mét vuông, sự khác biệt về FOV có thể giúp rút ngắn thời gian quét từ nhiều ngày xuống còn vài ngày.

Tham khảo bài viết các bước quét 3D phù điêu:

https://thietkenguoc.com.vn/cac-buoc-quet-3d-cong-trinh-phu-dieu-lon

2. Máy phải ít kén marker

Làm việc ngoài trời là thử thách rất lớn đối với hệ thống nhận marker.

Marker thường gặp các vấn đề:

Bám bụi.
Ướt nước.
Dán trên bề mặt đá nhám.
Ánh nắng phản chiếu mạnh.

Nếu máy yêu cầu:

Marker phải thật sạch.
Phải dán rất dày.
Khoảng cách marker quá gần.

thì thời gian chuẩn bị sẽ tăng lên rất nhiều.

Một máy quét công nghiệp tốt phải có khả năng nhận marker nhanh, ổn định ngay cả khi điều kiện làm việc không lý tưởng.

3. Chọn máy quét công nghiệp có độ bền cao

Đối với các dự án phù điêu lớn, máy thường hoạt động liên tục 8–12 giờ mỗi ngày trong nhiều ngày.

Do đó nên ưu tiên:

Khả năng tản nhiệt tốt.
Độ ổn định cao.
Thiết kế chắc chắn.
Linh kiện bền.
Hoạt động ổn định trong môi trường nóng, bụi và độ ẩm cao.

Đây là lý do các dòng máy công nghiệp tuy có chi phí đầu tư cao hơn nhưng lại phù hợp hơn cho các dự án ngoài trời.

Tham khảo bài viết các bước quét 3D phù điêu:

https://thietkenguoc.com.vn/cac-buoc-quet-3d-cong-trinh-phu-dieu-lon

4. Phần mềm quét phải nhanh và xử lý mesh tốt

Đây là yếu tố rất nhiều người bỏ qua.

Một dự án phù điêu lớn có thể tạo ra hàng chục đến hàng trăm GB dữ liệu.

Nếu phần mềm:

Ghép dữ liệu chậm.
Tạo mesh nặng.
Xử lý lâu.
Quản lý dữ liệu kém.

thì kỹ thuật viên sẽ phải chia dự án thành rất nhiều phần nhỏ rồi ghép lại.

Việc này không chỉ mất thời gian mà còn tăng nguy cơ sai lệch, méo dữ liệu hoặc xuất hiện đường nối giữa các vùng quét.

Một phần mềm tối ưu sẽ giúp tạo mesh nhanh, nhẹ và ổn định, giảm đáng kể thời gian xử lý sau khi quét.

5. Cần cân nhắc chọn loại máy quét laser hay ánh sáng trắng?

- Máy quét laser thì có thể hoạt động trong mọi điều kiện ánh sáng, môi trường nhưng có nhược điểm là phải dán marker trước khi quét, điều đó làm tăng thời gian hoàn thành, thường thời gian dán và bóc marker chiếm khoảng 60% thời gian hoàn thành số hóa phù điêu

- Máy quét ánh sáng trắng thì có ưu điểm là không phải dán marker nhưng độ nét lại không cao bằng máy laser, hay phụ thuộc vào thời tiết;

Nếu trời quá nắng, vào mùa hè từ 10h đến 3h chiều hầu như không thể quét được dưới ánh nắng trực tiếp, cần che chắn mới có thể làm được.

1 nhược điểm nứa là máy ánh sáng trắng độ chính xác không cao, hay bị lệch mesh, khi quét phù điêu lớn vài trăm mét vuông có thể bị sai số đến vài chục cm.

6. Đầu tư máy tính cấu hình cao

Nhiều người chỉ tập trung vào máy quét mà quên mất rằng máy tính là một phần không thể tách rời của hệ thống.

Đối với các dự án lớn, nên sử dụng laptop hoặc máy trạm có:

CPU hiệu năng cao.
RAM lớn (tối thiểu 64 GB, tốt hơn là 128 GB cho các dự án rất lớn).
SSD tốc độ cao.
GPU chuyên dụng.
Hệ thống tản nhiệt tốt.

Ngoài ra, pin máy cũng cần đủ dung lượng và hoạt động ổn định. Các dòng máy trạm như Dell Precision hoặc HP ZBook thường được nhiều đơn vị lựa chọn nhờ khả năng vận hành bền bỉ khi làm việc liên tục ngoài hiện trường.

Tham khảo bài viết các bước quét 3D phù điêu:

https://thietkenguoc.com.vn/cac-buoc-quet-3d-cong-trinh-phu-dieu-lon

Kết luận

Việc lựa chọn máy quét 3D để quét phù điêu không nên chỉ dựa vào giá thành. Với những dự án ngoài trời, diện tích lớn và nhiều chi tiết, các yếu tố như FOV lớn, khả năng nhận marker tốt, độ bền công nghiệp, phần mềm xử lý mesh mạnh và máy tính cấu hình cao sẽ quyết định trực tiếp đến tiến độ và chất lượng dữ liệu.

Nếu đơn vị của bạn thường xuyên thực hiện các dự án số hóa di sản, quét tượng, phù điêu hoặc công trình kiến trúc, việc đầu tư đúng thiết bị ngay từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể thời gian thi công, hạn chế lỗi và nâng cao hiệu quả làm việc trong thời gian dài.

Liên hệ tư vấn 0976466835 nếu có nhu cầu mua máy quét 3D cho mục đích số hóa phù điêu.

Trân trọng!